آشنایی با چدن و نقش آن در پمپ آب

آشنایی با چدن و نقش آن در پمپ آب
چدن، آلیاژی از آهن است که حدود ۲% تا ۴٫۵% کربن و ۱% تا ۳% سیلیسیم دارد. نقطه ذوب این ماده به نسبت پایین است و به راحتی ریخته گری می شود. چدن سخت و شکننده است و در مقابل ضربه به جای خم شدن یا تغییر شکل، می شکند. همچنین این ماده در مقابل فشار بسیار مقاوم است اما نمی تواند کشش را تحمل نماید. در ذیل می تواند به دلایل استفاده از چدن در پمپ آب ابارا اشاره کرد.
چدن بر مبنای شکل گرافیت موجود در ساختار آن به ۴ دسته تقسیم می شود.
۱- چدن خاکستری: سطح مقطع این چدن خاکستری است و پر کاربرد ترین نوع چدن در صنعت ریخته گری به حساب می آید که در آن کربن بصورت لایه هایی از گرافیت در کریستال ها جای می گیرد. وجود گرافیت سبب افزایش قابلیت براده برداری و دمپ کردن ارتعاشات می شود. این نوع چدن دمای ذوب معادل ۱۲۵۰ درجه سانتیگراد دارد.
۲- چدن نشکن یا داکتیل: در صورت اضافه شدن منیزیوم به مذاب، گرافیت به جای لایه لایه شدن، بصورت کروی شکل بین کریستال ها قرار می گیرد. به این ترتیب خاصیت خم کاری و استحکام آن ۳ تا ۵ برابر افزایش می یابد. نقطه ذوب این آلیاژ حدود ۱۴۰۰ درجه سانتیگراد است.
۳- چدن سفید یا سخت: در صورتی که به ماده مذاب، منگنز اضافه شود و سیلیسیم آن کاهش یابد و مذاب سریعا سرد گردد، کربن بصورت یک ترکیب شیمیایی با آهن به نام سمانتیت در چدن ظاهر می گردد. این ویژگی باعث می شود تا سطح مقطع چدن به رنگ سفید در آمده و آلیاژ بدست آمده در برابر سایش بسیار مقاوم گردد. نکته منفی در این روش ساخت چدن، عدم امکان ماشین کاری آلیاژ بدست آمده است.
۴- چدن چکش خوار یا مالیبل: برای تهیه این نوع آلیاژ، چدن سفید خام را برای چند روز درون کوره قرار می دهند تا چدن خاصیت انعطاف پذیری به خود بگیرد. در این حالت، قابلیت ماشین کاری و مقاومت در برابر ضربه نیز در آلیاژ ارتقا می یابد.