chari44
سه شنبه 16 دی 1404, 12:19 عصر
خطرات پرتودهی در اتاق عمل ارتوپدی یکی از دغدغههای پنهان اما مهم برای پرسنل درمانی است. استفاده روزافزون از فلوروسکوپی برای راهنمایی تصویری حین عملهای ارتوپدی، از یکسو دقت جراحی را افزایش داده ولی از سوی دیگر جراحان، پرستاران و سایر کادر اتاق عمل را در معرض تشعشعات یونیزان مزمن قرار میدهد. این مقاله به بررسی جامع انواع خطرات، میزان قرارگیری، عوارض بلندمدت و راهکارهای پیشگیری برای کاهش آسیبهای ناشی از تشعشع در اتاق عمل ارتوپدی میپردازد.
https://www.medortho.ir/wp-content/uploads/2026/01/%D8%AA%D8%B4%D8%B9%D8%B4%D8%B9-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88%D9%BE%D8%AF%DB%8C.webpت عشع یونیزان در جراحی ارتوپدیتشعشع یونیزان در اتاق عمل چیست و چرا باید نگران باشیم؟تشعشع یونیزان انرژی قدرتمندی است که با جدا کردن الکترونها، به DNA سلول آسیب میزند. در جراحیهای ارتوپدی، دستگاههای فلوروسکوپی (C-arm) برای دیدن زنده محل شکستگی و ایمپلنت حیاتیاند، اما همه افراد حاضر در اتاق را در معرض خطر قرار میدهند.
خطر اصلی برای کادر درمان، تشعشع پراکنده است که از بدن بیمار بازتاب میشود. هرچند دوز هر عمل کم به نظر میرسد، اما خطر واقعی در اثر تجمعی این پرتوها در طول سالها نهفته است. نادیده گرفتن این تجمیع دوزها میتواند عوارض جبرانناپذیری برای سلامت تیم جراحی ایجاد کند؛ به همین دلیل آگاهی از آن و نگرانی در مورد حفاظت، کاملاً ضروری است.
منابع اصلی تشعشع در اتاق عمل ارتوپدیمنبع اصلی تشعشع در اتاق عمل ارتوپدی، دستگاه C-arm است که در جراحیهای تروما و ستون فقرات کاربرد حیاتی دارد. عملکرد دستگاه بر پایه تابش اشعه ایکس است، اما خطر اصلی برای تیم جراحی پرتو مستقیم نیست؛ بلکه تشعشع پراکنده است که پس از برخورد اشعه به بدن بیمار، در فضا پخش شده و پرسنل را هدف قرار میدهد.
علاوه بر نوع استاندارد، دستگاه mini C-arm نیز برای جراحیهای دست (https://www.medortho.ir/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%b4%da%a9%d8%b3%d8%aa%da%af%db%8c-%d9%85%da%86-%d8%af%d8%b3%d8%aa/) و پا استفاده میشود. گرچه این مدل دوز کمتری تولید میکند، اما همچنان میتواند آسیبزا باشد. بنابراین، درک ماهیت این دستگاهها و نحوه انتشار پرتو برای حفظ ایمنی در تمام عملها الزامی است.
چه کسانی در اتاق عمل بیشترین تشعشع را دریافت میکنند؟میزان جذب تشعشع به فاصله، زمان و حفاظ وابسته است. در تیم جراحی، جراح ارتوپدی با دریافت میانگین ۲۰/۳۵ میکروسیورت در هر عمل، در معرض بیشترین خطر است؛ درحالیکه این رقم برای متخصص بیهوشی و پرستار به ترتیب ۰/۸۷ و ۰/۴۹ است. دلیل این اختلاف فاحش، نزدیکی زیاد جراح به منبع پرتو (C-arm) میباشد.
در این میان، دستها آسیبپذیرترین عضو هستند. دست غالب جراح میتواند تا ۱۸۷ برابر بیشتر از سایر اعضا اشعه دریافت کند. نکته نگرانکننده اینجاست که حتی دستکشهای سربی نیز نمیتوانند مانع کامل پرتو مستقیم باشند. لذا آگاهی از این توزیع نامتوازن خطر و محافظت ویژه از دستها ......medortho.ir (https://www.medortho.ir/%d8%ae%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d9%be%d8%b1%d8%aa%d9%88%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d9%82-%d8%b9%d9%85%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d8%aa%d9%88%d9%be%d8%af%db%8c/)
https://www.medortho.ir/wp-content/uploads/2026/01/%D8%AA%D8%B4%D8%B9%D8%B4%D8%B9-%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%88%D9%BE%D8%AF%DB%8C.webpت عشع یونیزان در جراحی ارتوپدیتشعشع یونیزان در اتاق عمل چیست و چرا باید نگران باشیم؟تشعشع یونیزان انرژی قدرتمندی است که با جدا کردن الکترونها، به DNA سلول آسیب میزند. در جراحیهای ارتوپدی، دستگاههای فلوروسکوپی (C-arm) برای دیدن زنده محل شکستگی و ایمپلنت حیاتیاند، اما همه افراد حاضر در اتاق را در معرض خطر قرار میدهند.
خطر اصلی برای کادر درمان، تشعشع پراکنده است که از بدن بیمار بازتاب میشود. هرچند دوز هر عمل کم به نظر میرسد، اما خطر واقعی در اثر تجمعی این پرتوها در طول سالها نهفته است. نادیده گرفتن این تجمیع دوزها میتواند عوارض جبرانناپذیری برای سلامت تیم جراحی ایجاد کند؛ به همین دلیل آگاهی از آن و نگرانی در مورد حفاظت، کاملاً ضروری است.
منابع اصلی تشعشع در اتاق عمل ارتوپدیمنبع اصلی تشعشع در اتاق عمل ارتوپدی، دستگاه C-arm است که در جراحیهای تروما و ستون فقرات کاربرد حیاتی دارد. عملکرد دستگاه بر پایه تابش اشعه ایکس است، اما خطر اصلی برای تیم جراحی پرتو مستقیم نیست؛ بلکه تشعشع پراکنده است که پس از برخورد اشعه به بدن بیمار، در فضا پخش شده و پرسنل را هدف قرار میدهد.
علاوه بر نوع استاندارد، دستگاه mini C-arm نیز برای جراحیهای دست (https://www.medortho.ir/%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%b9-%d8%b4%da%a9%d8%b3%d8%aa%da%af%db%8c-%d9%85%da%86-%d8%af%d8%b3%d8%aa/) و پا استفاده میشود. گرچه این مدل دوز کمتری تولید میکند، اما همچنان میتواند آسیبزا باشد. بنابراین، درک ماهیت این دستگاهها و نحوه انتشار پرتو برای حفظ ایمنی در تمام عملها الزامی است.
چه کسانی در اتاق عمل بیشترین تشعشع را دریافت میکنند؟میزان جذب تشعشع به فاصله، زمان و حفاظ وابسته است. در تیم جراحی، جراح ارتوپدی با دریافت میانگین ۲۰/۳۵ میکروسیورت در هر عمل، در معرض بیشترین خطر است؛ درحالیکه این رقم برای متخصص بیهوشی و پرستار به ترتیب ۰/۸۷ و ۰/۴۹ است. دلیل این اختلاف فاحش، نزدیکی زیاد جراح به منبع پرتو (C-arm) میباشد.
در این میان، دستها آسیبپذیرترین عضو هستند. دست غالب جراح میتواند تا ۱۸۷ برابر بیشتر از سایر اعضا اشعه دریافت کند. نکته نگرانکننده اینجاست که حتی دستکشهای سربی نیز نمیتوانند مانع کامل پرتو مستقیم باشند. لذا آگاهی از این توزیع نامتوازن خطر و محافظت ویژه از دستها ......medortho.ir (https://www.medortho.ir/%d8%ae%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d9%be%d8%b1%d8%aa%d9%88%d8%af%d9%87%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d9%82-%d8%b9%d9%85%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d8%aa%d9%88%d9%be%d8%af%db%8c/)